در قاعده ۳-۲-۱، عدد «۱» یعنی دست‌کم یک نسخه بیرون از سازمان. بسیاری از شرکت‌ها این بخش را به بعد موکول می‌کنند، چون بکاپ روی NAS داخل دفتر «کار می‌کند». اما هر حادثه‌ای که خود دفتر را درگیر کند، از آتش‌سوزی و آب‌گرفتگی تا سرقت و باج‌افزاری که در شبکه پخش شده، سرور و NAS را با هم از بین می‌برد. نسخه بیرون از سازمان یعنی حتی در بدترین روز هم نقطه شروعی برای بازگشت دارید.
گزینه اول: جابه‌جایی دستی دیسک یا نوار
بکاپ روی دیسک قابل‌حمل یا نوار گرفته و به‌صورت دوره‌ای به مکان دیگری، مثلاً شعبه یا گاوصندوق امن، منتقل می‌شود. معمولاً دو یا چند دیسک به نوبت استفاده می‌شوند تا همیشه یکی بیرون باشد.
- مزایا: هزینه کم، بی‌نیاز از اینترنت پرسرعت، نسخه کاملاً آفلاین و دور از دسترس باج‌افزار.
- محدودیت‌ها: وابسته به نظم یک نفر؛ فاصله بکاپ‌ها معمولاً طولانی است؛ خطر گم شدن یا سرقت دیسک وجود دارد، پس رمزگذاری الزامی است.
گزینه دوم: شعبه یا ساختمان دوم شرکت
اگر شرکت شعبه یا انبار دیگری دارد، یک NAS یا سرور بکاپ آنجا قرار می‌گیرد و بکاپ‌ها از طریق ارتباط بین شعب، مثلاً VPN سایت‌به‌سایت، خودکار کپی می‌شوند.
- مزایا: خودکار، تحت کنترل خود شرکت و با هزینه جاری کم.
- محدودیت‌ها: به پهنای باند بین شعب وابسته است؛ مکان دوم هم برق پایدار و امنیت فیزیکی می‌خواهد؛ اگر دو مکان نزدیک هم باشند، ممکن است در یک حادثه منطقه‌ای هر دو درگیر شوند.
گزینه سوم: سرور یا فضای بکاپ در دیتاسنتر
نسخه بیرونی روی یک سرور بکاپ اختصاصی، ماشین مجازی یا فضای ذخیره‌سازی در دیتاسنتر نگهداری می‌شود. نرم‌افزارهایی مثل Veeam و Proxmox Backup Server امکان ارسال کپی دوم به مخزن راه دور را دارند.
- مزایا: برق، خنک‌کننده و امنیت فیزیکی حرفه‌ای؛ امکان نگهداری Immutable؛ در برخی طرح‌ها امکان بالا آوردن سرورها در همان دیتاسنتر هنگام بحران.
- محدودیت‌ها: هزینه ماهانه، وابستگی به اینترنت دفتر و لزوم انتخاب ارائه‌دهنده قابل اعتماد.
گزینه چهارم: فضای ابری Object Storage
ذخیره‌سازهای سازگار با S3 فضای منعطفی برای بکاپ فراهم می‌کنند و بیشتر نرم‌افزارهای بکاپ از آن‌ها پشتیبانی می‌کنند. پیش از انتخاب، پایداری دسترسی، محل نگهداری داده و الزامات قراردادی و قانونی مربوط به اطلاعات شرکت را بررسی کنید.
نسخه بیرونی را همیشه رمزگذاری کنید و کلید یا رمز آن را جایی جدا از خود بکاپ و سرورهای شرکت نگه دارید. کلیدی که همراه سرور از بین برود، بکاپ را بی‌استفاده می‌کند.
چطور انتخاب کنیم؟
- حجم و تغییرات روزانه را بسنجید. با بکاپ افزایشی معمولاً فقط تغییرات منتقل می‌شود، اما ارسال نسخه اول ممکن است روزها طول بکشد؛ گاهی بهتر است نسخه اول با دیسک منتقل شود.
- زمان بازیابی از نسخه بیرونی را حساب کنید. برگرداندن چند ترابایت از طریق اینترنت ممکن است بسیار کند باشد. آیا امکان تحویل فیزیکی دیسک یا بازیابی در همان دیتاسنتر وجود دارد؟
- خودکار بودن را ترجیح دهید. روشی که به حافظه یک نفر وابسته است، دیر یا زود متوقف می‌شود.
- دسترسی‌ها را جدا کنید. حساب‌هایی که به نسخه بیرونی دسترسی دارند نباید همان حساب‌های دامین شرکت باشند.
برای بسیاری از شرکت‌های کوچک و متوسط، ترکیب NAS داخلی برای بازیابی سریع، یک نسخه خودکار در دیتاسنتر و یک دیسک آفلاین دوره‌ای برای اطلاعات حیاتی، تعادل خوبی میان هزینه و امنیت است.
چک‌لیست
- دست‌کم یک نسخه از اطلاعات حیاتی بیرون از ساختمان اصلی است.
- انتقال نسخه بیرونی خودکار است یا برنامه و مسئول مشخص دارد.
- نسخه بیرونی رمزگذاری شده و کلید آن جداگانه نگهداری می‌شود.
- زمان بازیابی از نسخه بیرونی را می‌دانید و تست کرده‌اید.
- نتیجه انتقال‌ها هر روز بررسی می‌شود.
انتخاب درست به حجم داده، اینترنت و بودجه شما بستگی دارد. کارشناسان ITPlus724 با سرویس‌های دیتاسنتر و بکاپ می‌توانند نسخه بیرون از سازمان شما را طراحی و راه‌اندازی کنند.