اگر زیرساخت مجازی‌سازی شما Proxmox VE است، احتمالاً بکاپ‌ها را با ابزار داخلی آن به‌صورت فایل‌های کامل روی یک NAS ذخیره می‌کنید. این روش ساده است، اما هر بکاپ یک نسخه کامل است، فضا زود پر می‌شود و بکاپ چندباره در روز عملی نیست. Proxmox Backup Server یا به اختصار PBS برای حل همین مشکلات ساخته شده است.
PBS چیست؟
PBS یک سیستم بکاپ مستقل بر پایه Debian است که سازنده Proxmox VE منتشر می‌کند و روی سرور جداگانه نصب می‌شود. نرم‌افزار متن‌باز است و برای استفاده لایسنس لازم ندارد؛ اشتراک پولی برای دسترسی به مخزن به‌روزرسانی سازمانی و پشتیبانی رسمی است. رابط وب آن به‌طور پیش‌فرض روی پورت 8007 در دسترس است.
قابلیت‌های کلیدی
- حذف داده‌های تکراری (Deduplication): داده‌ها به قطعه‌هایی (Chunk) تقسیم می‌شوند و هر قطعه فقط یک‌بار ذخیره می‌شود، حتی بین ماشین‌های مختلف. به همین دلیل نگهداری تعداد زیادی نسخه فضای نسبتاً کمی می‌گیرد.
- بکاپ افزایشی سریع: برای ماشین‌های مجازی در حال اجرا، Proxmox VE بلوک‌های تغییرکرده را ردیابی می‌کند و فقط همان‌ها خوانده و ارسال می‌شوند. اگر ماشین کاملاً خاموش شود، این ردیابی از نو شروع می‌شود و بکاپ بعدی کل دیسک را می‌خواند، هرچند باز هم فقط قطعه‌های جدید ذخیره می‌شوند.
- رمزگذاری سمت کلاینت: بکاپ پیش از ارسال رمزگذاری می‌شود؛ مناسب برای نگهداری روی سرور راه دور.
- بررسی صحت (Verify): بررسی دوره‌ای چک‌سام قطعه‌ها و گزارش خرابی.
- همگام‌سازی (Sync): کپی بکاپ‌ها به یک PBS دیگر، مثلاً در دیتاسنتر یا شعبه، برای داشتن نسخه بیرون از سازمان.
- بازیابی تک‌فایل: برداشتن یک فایل خاص از بکاپ بدون بازیابی کل ماشین.
نکات مهم راه‌اندازی
- سخت‌افزار جدا: PBS را به‌صورت ماشین مجازی روی همان کلاستری که از آن بکاپ می‌گیرد اجرا نکنید؛ با خرابی کلاستر، بکاپ هم از دسترس خارج می‌شود.
- دیسک مناسب: چون داده به قطعه‌های کوچک زیادی تقسیم می‌شود، کارایی دیسک اهمیت زیادی دارد. SSD سرعت بکاپ، Verify و بازیابی را بسیار بهتر می‌کند؛ با هارد معمولی باید انتظار سرعت کمتری داشت.
- اتصال به Proxmox VE: در بخش
Datacenter > Storageیک Storage از نوع Proxmox Backup Server با آدرس سرور، نام Datastore، حساب کاربری و Fingerprint اضافه کنید. برای این اتصال یک کاربر یا API Token با کمترین مجوز لازم بسازید، نه حسابroot. - سیاست نگهداری: با گزینه‌هایی مثل
keep-last،keep-daily،keep-weeklyوkeep-monthlyدر Prune Job تعداد نسخه‌ها را تعیین کنید. - Garbage Collection: حذف نسخه با Prune فضا را بلافاصله آزاد نمی‌کند؛ Job جمع‌آوری زباله قطعه‌های بی‌استفاده را پاک می‌کند و باید زمان‌بندی شود.
- Verify زمان‌بندی‌شده: بررسی صحت را برای ساعات کم‌کاری تنظیم کنید.
کلید رمزگذاری بکاپ را جدا از سرورهای Proxmox نگه دارید. بدون این کلید، بکاپ رمزگذاری‌شده حتی برای خود شما هم قابل بازیابی نیست.
امنیت PBS
- سرور PBS را در شبکه مدیریتی جدا قرار دهید و دسترسی به رابط وب آن را محدود کنید.
- ورود دومرحله‌ای را برای حساب‌های مدیر فعال کنید.
- مجوز حسابی را که Proxmox VE با آن بکاپ می‌فرستد طوری تنظیم کنید که امکان حذف نسخه‌ها را نداشته باشد.
- یک نسخه را با Sync روی PBS دوم یا رسانه آفلاین نگه دارید تا نفوذ به یک سرور، همه بکاپ‌ها را درگیر نکند.
چک‌لیست
- PBS روی سخت‌افزار جدا از کلاستر اصلی نصب شده است.
- Prune، Garbage Collection و Verify زمان‌بندی شده‌اند.
- اتصال Proxmox VE با حساب دارای کمترین مجوز است.
- کلید رمزگذاری در جای امن و جداگانه نگهداری می‌شود.
- یک نسخه از بکاپ‌ها روی PBS دوم یا بیرون از سازمان است.
- بازیابی کامل ماشین و بازیابی تک‌فایل تست شده است.
PBS ابزاری قدرتمند و مقرون‌به‌صرفه برای محیط‌های Proxmox است، به شرط اینکه درست طراحی و پایش شود. کارشناسان ITPlus724 می‌توانند PBS را برای زیرساخت شما راه‌اندازی، پیکربندی و با محیط فعلی یکپارچه کنند.