شرکتی را در نظر بگیرید با ده شعبه که هر کدام یک یا دو لینک اینترنت دارند و با VPN به دفتر مرکزی وصل‌اند. هر بار که لینکی کند می‌شود، تماس‌ها قطع‌ووصل می‌شوند یا نرم‌افزار مالی کند می‌شود، کسی باید به روتر همان شعبه وصل شود و دستی تنظیمات را تغییر دهد. با زیاد شدن شعب، این مدیریت دستی هم کند است و هم پرخطا. SD-WAN برای حل همین مشکل به وجود آمده است.
SD-WAN به زبان ساده
SD-WAN یا شبکه گسترده نرم‌افزارمحور، لایه‌ای است که روی لینک‌های موجود هر شعبه، مثل فیبر نوری، VDSL، اینترنت رادیویی یا اینترنت سیم‌کارت، قرار می‌گیرد و آن‌ها را مثل یک مجموعه واحد مدیریت می‌کند. سه جزء اصلی دارد:
- تجهیز لبه در هر شعبه: یک فایروال یا روتر با قابلیت SD-WAN که به همه لینک‌های شعبه وصل است.
- تونل‌های رمزگذاری‌شده: روی هر لینک، تونل امنی به مرکز یا شعب دیگر ساخته می‌شود.
- مدیریت مرکزی: سیاست‌ها یک‌بار در کنسول مرکزی تعریف و به همه شعب ارسال می‌شود.
چه فرقی با VPN معمولی دارد؟
در VPN سایت‌به‌سایت معمولی، یک لینک اصلی است و لینک دوم معمولاً فقط هنگام قطعی کامل وارد مدار می‌شود. SD-WAN چند کار بیشتر انجام می‌دهد:
- سنجش دائمی کیفیت لینک‌ها: تأخیر، لرزش (Jitter) و گم شدن بسته روی هر مسیر به‌طور پیوسته اندازه‌گیری می‌شود.
- انتخاب مسیر بر اساس برنامه: مثلاً تماس‌های تلفنی روی لینکی با کمترین تأخیر، و بکاپ و دانلود روی لینک ارزان‌تر یا پرظرفیت‌تر.
- جابه‌جایی پیش از قطعی کامل: اگر کیفیت یک لینک از حد تعیین‌شده پایین‌تر بیاید، ترافیک حساس به لینک دیگر منتقل می‌شود؛ حتی وقتی لینک هنوز قطع نشده است.
- راه‌اندازی سریع شعبه جدید: در بسیاری از راهکارها، تجهیز شعبه پس از اتصال به اینترنت تنظیماتش را از مدیریت مرکزی دریافت می‌کند (Zero-Touch Provisioning).
مزیت‌ها برای شعب
- پایداری بیشتر: افت کیفیت یک سرویس‌دهنده، کار شعبه را متوقف نمی‌کند.
- استفاده از همه لینک‌ها: لینک دوم بیکار نمی‌ماند و بخشی از ترافیک را حمل می‌کند.
- مدیریت یکپارچه: یک تغییر سیاست، مثلاً مسدود کردن یک سرویس یا اولویت دادن به یک نرم‌افزار، هم‌زمان در همه شعب اعمال می‌شود.
- دید بهتر: وضعیت لینک‌ها و مصرف هر شعبه در یک داشبورد دیده می‌شود.
آیا واقعاً به SD-WAN نیاز دارید؟
SD-WAN برای هر شرکتی لازم نیست. اگر یک یا دو شعبه دارید و ترافیک اصلی‌تان نرم‌افزار مالی و فایل است، یک فایروال خوب با VPN سایت‌به‌سایت، لینک پشتیبان و Failover درست معمولاً کافی است. SD-WAN وقتی ارزشش را نشان می‌دهد که تعداد شعب زیاد است، تلفن و برنامه‌های حساس به تأخیر روی لینک شعب کار می‌کنند، یا کیفیت لینک‌های اینترنت ثابت نیست و به جابه‌جایی هوشمند نیاز دارید.
پیش از انتخاب به این نکات توجه کنید
- لایسنس و هزینه دوره‌ای: بسیاری از راهکارها بر اساس اشتراک سالانه کار می‌کنند؛ شرایط تمدید را از ابتدا بدانید.
- وابستگی به مدیریت ابری: برخی محصولات فقط از طریق کنسول ابری سازنده مدیریت می‌شوند. بررسی کنید اگر دسترسی به آن سرویس محدود شود، شعب همچنان کار می‌کنند یا نه.
- قابلیت‌های داخلی فایروال: بسیاری از فایروال‌های نسل جدید امکانات SD-WAN را به‌صورت داخلی دارند و شاید بتوانید با همان تجهیزات فعلی شروع کنید.
- لینک‌های واقعاً متفاوت: SD-WAN معجزه نمی‌کند؛ اگر هر دو لینک از یک سرویس‌دهنده و یک مسیر فیزیکی باشند، با هم از کار می‌افتند.
SD-WAN جایگزین امنیت نیست. فایروال، به‌روزرسانی و کنترل دسترسی در هر شعبه همچنان لازم است.
چک‌لیست
- تعداد شعب، لینک‌ها و نوع ترافیک هر شعبه مشخص شده است.
- لینک‌های هر شعبه از سرویس‌دهنده و بستر متفاوت است.
- برنامه‌های حساس و اولویت هر کدام تعیین شده است.
- شرایط لایسنس، پشتیبانی و مدیریت ابری بررسی شده است.
- امکان استفاده از قابلیت‌های فایروال فعلی ارزیابی شده است.
کارشناسان ITPlus724 می‌توانند وضعیت ارتباط شعب شما را بررسی کنند و بگویند SD-WAN برایتان لازم است یا با بهبود همان VPN و لینک‌های فعلی به نتیجه می‌رسید.