خیلی از شرکت‌ها هنوز سروری دارند که سال‌ها پیش نصب شده، نرم‌افزارهای مهمی رویش اجراست و کسی دقیقاً نمی‌داند نصب دوباره‌اش چقدر طول می‌کشد. سخت‌افزارش رو به فرسودگی است، اما جابه‌جایی‌اش ترسناک به نظر می‌رسد. تبدیل فیزیکی به مجازی (Physical to Virtual یا P2V) یعنی از همان سرور، با همه نرم‌افزارها و تنظیماتش، یک ماشین مجازی بسازید و روی بستر مجازی‌سازی اجرایش کنید.
اول بپرسید: آیا P2V بهترین راه است؟
P2V همه‌چیز را منتقل می‌کند، از جمله مشکلات قدیمی. در برخی موارد راه دیگری بهتر است:
- کنترلر دامین: معمولاً ساختن یک کنترلر دامین جدید روی ماشین مجازی و سپس کنار گذاشتن کنترلر قدیمی، امن‌تر و تمیزتر از تبدیل آن است.
- سیستم‌عامل خیلی قدیمی: اگر سیستم‌عامل از پشتیبانی خارج شده، شاید این فرصت ارتقا باشد، نه فقط انتقال.
- سرویس‌های ساده: گاهی نصب تازه یک سرویس و انتقال داده‌هایش سریع‌تر از تبدیل کل سرور است.
آماده‌سازی پیش از تبدیل
- فهرست‌برداری: سرویس‌ها، نرم‌افزارها، تنظیمات شبکه و IP ثابت، و حجم واقعی دیسک‌ها را ثبت کنید.
- قفل‌ها و لایسنس‌ها: نرم‌افزارهایی را که با قفل سخت‌افزاری USB، شماره سریال سخت‌افزار یا آدرس MAC کار می‌کنند شناسایی و با سازنده‌شان هماهنگ کنید. لایسنس OEM ویندوز هم معمولاً به همان سخت‌افزار گره خورده است؛ وضعیت لایسنس را از قبل بررسی کنید.
- بکاپ کامل: پیش از هر اقدامی، یک بکاپ سالم و آزموده از سرور داشته باشید.
- پاک‌سازی: فایل‌های اضافه را حذف کنید تا تبدیل سریع‌تر شود و دیسک‌های مقصد کوچک‌تر باشند.
ابزارها و روش‌ها
- نرم‌افزار بکاپ: یکی از کاربردی‌ترین راه‌ها این است که با نرم‌افزار بکاپ مبتنی بر Agent، مثل Veeam Agent، از سرور بکاپ بگیرید و آن را به‌صورت ماشین مجازی بازیابی کنید. بسترهای مقصد پشتیبانی‌شده را در نسخه نرم‌افزار خود ببینید.
- Disk2vhd: ابزار رایگان Sysinternals که از دیسک‌های ویندوزِ در حال اجرا فایل VHDX می‌سازد؛ این فایل در Hyper-V مستقیم قابل استفاده است و برای بسترهای دیگر قابل تبدیل.
- ابزارهای تبدیل سازنده بستر: VMware ابزار تبدیل مخصوص خودش را داشته که وضعیت عرضه آن در سال‌های اخیر تغییر کرده است؛ پیش از برنامه‌ریزی، وضعیت فعلی‌اش را بررسی کنید.
- ابزارهای تصویربرداری دیسک مثل Clonezilla برای سرورهای لینوکسی یا شرایط خاص.
روز تبدیل: سازگاری داده را حفظ کنید
اگر روی سرور دیتابیس یا نرم‌افزار مالی اجرا می‌شود، تبدیل در حال کار ممکن است نسخه‌ای ناسازگار بسازد یا تغییرات بعد از تبدیل از دست برود. بهترین روش این است که در زمان توقف هماهنگ‌شده، دسترسی کاربران را قطع کنید، سرویس‌های دیتابیس را متوقف کنید و بعد تبدیل نهایی را انجام دهید.
هرگز سرور فیزیکی و ماشین مجازی را هم‌زمان در شبکه روشن نکنید. نام و IP تکراری و تغییر هم‌زمان داده‌ها در دو نسخه، دردسرهای جدی می‌سازد.
بعد از تبدیل
- ابزارها و درایورهای بستر مجازی (Integration Services، VirtIO یا VMware Tools) را نصب کنید.
- نرم‌افزارها و درایورهای مخصوص سخت‌افزار قدیمی، مثل ابزار مدیریت RAID و عامل‌های سازنده سرور، را حذف کنید.
- تنظیمات IP را روی کارت شبکه جدید وارد کنید.
- سرویس‌ها، نرم‌افزارها و دسترسی کاربران را تست کنید.
- ماشین جدید را در Job بکاپ قرار دهید.
- سرور فیزیکی را تا چند هفته خاموش اما سالم نگه دارید تا برگشت ممکن باشد.
چک‌لیست
- برای هر سرور، روش مناسب (P2V یا نصب تازه) انتخاب شده است.
- قفل‌ها و لایسنس‌های وابسته به سخت‌افزار بررسی شده‌اند.
- پیش از تبدیل، بکاپ سالم وجود دارد.
- تبدیل نهایی با سرویس‌های متوقف‌شده انجام می‌شود.
- نسخه فیزیکی و مجازی هم‌زمان روشن نمی‌شوند.
- ماشین جدید بکاپ‌گیری می‌شود.
با P2V، سرور قدیمی از وابستگی به سخت‌افزار فرسوده رها می‌شود و از امکانات بکاپ و جابه‌جایی مجازی‌سازی بهره می‌برد. کارشناسان ITPlus724 می‌توانند سرورهای فیزیکی شما را ارزیابی و با برنامه‌ریزی دقیق به ماشین مجازی تبدیل کنند.