کابل‌کشی شبکه معمولاً هم‌زمان با بازسازی دفتر و زیر فشار زمان انجام می‌شود و بعد پشت سقف کاذب و داخل داکت پنهان می‌شود. اگر درست انجام نشده باشد، سال‌ها با قطع‌ووصل، سرعت پایین و رکی شبیه کلاف سردرگم زندگی می‌کنید. اصلاح کابل‌کشی بعد از نصب، تقریباً همیشه گران‌تر از انجام درست آن در روز اول است.
کابل‌کشی ساخت‌یافته یعنی چه؟
در کابل‌کشی ساخت‌یافته، کابل‌ها مستقیم از رایانه به سوییچ نمی‌روند. هر پریز شبکه با یک کابل ثابت به یک پورت پچ‌پنل در رک وصل می‌شود و اتصال پچ‌پنل به سوییچ با کابل‌های کوتاه (پچ‌کورد) انجام می‌شود. اجزای اصلی:
- پریز شبکه (کیستون): نقطه اتصال کاربر در محل کار.
- کابل افقی: کابل ثابت داخل دیوار، سقف یا داکت، از پریز تا رک.
- پچ‌پنل: محل ختم کابل‌های ثابت در رک.
- پچ‌کورد: کابل کوتاه بین پچ‌پنل و سوییچ، و بین پریز و رایانه.
مزیتش این است که جابه‌جایی یک کاربر یا تغییر پورت، فقط با جابه‌جایی یک پچ‌کورد در رک انجام می‌شود و به کابل ثابت دست نمی‌زنید.
Cat6 یا Cat6A؟
- Cat6: برای شبکه گیگابیت تا طول کانال ۱۰۰ متر کافی و رایج‌ترین انتخاب دفترهای امروزی است. سرعت ۱۰ گیگابیت را فقط در فاصله‌های کوتاه‌تر پشتیبانی می‌کند.
- Cat6A: سرعت ۱۰ گیگابیت را تا ۱۰۰ متر پشتیبانی می‌کند؛ ضخیم‌تر و گران‌تر است و برای اتاق سرور یا اکسس‌پوینت‌های پرسرعت آینده انتخاب مناسبی است.
محدودیت ۱۰۰ متر برای کل کانال است: حدود ۹۰ متر کابل ثابت به‌اضافه پچ‌کوردهای دو سر. برای فاصله‌های بیشتر یا اتصال بین ساختمان‌ها، فیبر نوری لازم است.
کابل باید مس خالص باشد. کابل‌های ارزان با مغزی آلومینیوم روکش‌دار مس (CCA) با استاندارد کابل‌کشی سازگار نیستند، زودتر خراب می‌شوند و برای PoE مناسب نیستند.
اصول اجرای درست
- تعداد کافی: برای هر میز دست‌کم دو پریز در نظر بگیرید و برای اکسس‌پوینت‌ها و دوربین‌ها هم کابل جدا بکشید؛ کابل اضافه در زمان اجرا ارزان است.
- فاصله از برق: کابل شبکه را موازی و چسبیده به کابل برق نکشید و از مسیر جدا یا داکت جداکننده استفاده کنید.
- خم و فشار: کابل را تیز خم نکنید و بست‌ها را بیش از حد سفت نکنید؛ بست چسبی (Velcro) برای داخل رک انتخاب بهتری است.
- استاندارد سیم‌بندی یکسان: یکی از دو استاندارد T568A یا T568B را انتخاب کنید و در همه پریزها و پچ‌پنل‌ها همان را رعایت کنید.
- تست: همه خطوط را بعد از نصب تست کنید. تستر ساده فقط درستی اتصال سیم‌ها را نشان می‌دهد؛ دستگاه‌های تست حرفه‌ای (Certifier) کیفیت خط و تطابق آن با استاندارد را هم می‌سنجند.
برچسب‌گذاری؛ ارزان‌ترین سرمایه‌گذاری
هر خط باید یک شناسه یکتا داشته باشد که روی پریز، روی پورت پچ‌پنل و روی دو سر کابل یکسان نوشته شود. یک الگوی ساده می‌تواند طبقه، رک و شماره پورت را نشان دهد؛ مثلاً F2-R1-24 یعنی طبقه دوم، رک اول، پورت ۲۴. برچسب‌ها چاپی و بادوام باشند، نه دست‌نویس با ماژیک. فهرست کامل خطوط را هم در مستندات شبکه ثبت کنید.
خطاهای رایج
- کابل‌کشی مستقیم از رایانه تا سوییچ بدون پچ‌پنل.
- استفاده از کابل CCA یا بی‌نام‌ونشان برای صرفه‌جویی.
- پچ‌کوردهای خیلی بلند که در رک گره می‌خورند و جلوی تهویه را می‌گیرند.
- نداشتن برچسب یا برچسب‌هایی که با مستندات یکی نیستند.
- رکی بدون فضای خالی برای تجهیزات آینده.
چک‌لیست
- کابل Cat6 یا Cat6A مس خالص از برند معتبر
- همه خطوط به پچ‌پنل ختم شده‌اند.
- طول کانال کمتر از ۱۰۰ متر و فیبر برای مسیرهای طولانی
- برچسب یکسان روی پریز، پچ‌پنل و دو سر کابل
- گزارش تست همه خطوط
- مستندات خطوط به‌روز
کارشناسان ITPlus724 می‌توانند طرح کابل‌کشی دفتر یا اتاق سرور شما را آماده کنند، بر اجرای آن نظارت کنند یا کابل‌کشی فعلی را مرتب و مستند کنند.